Iedereen heeft wel eens een baaldag. Het probleem is: als je die dag ook nog eens een lastig dossier of een klagende medewerker op je bord krijgt, kan de emmer zomaar overlopen. Voor je het weet reageer je feller dan je wilde, of klap je juist helemaal dicht.
Veel leidinggevenden denken dat ze altijd een ‘pokerface’ moeten opzetten om professioneel over te komen. De realiteit is echter dat het onderdrukken van emoties vaak averechts werkt. De kunst is niet om emoties weg te stoppen, maar om ze gecontroleerd en bewust in te zetten.
INhoudsopgave
De impact van jouw humeur op het team
Als leider sta je onder een vergrootglas. Je medewerkers scannen – vaak onbewust – continu jouw gezichtsuitdrukking en toon. Dit fenomeen noemen we ‘emotionele besmetting’. Ben jij super vrolijk? Dan kan het team onbewust denken dat alles perfect gaat, waardoor de scherpte verslapt. Ben jij zichtbaar gefrustreerd zonder uitleg? Dan kruipt iedereen in zijn schulp uit angst om de kop van Jut te worden.
De meest effectieve leiders zijn degenen die hun emoties durven te tonen, maar wel gedoseerd. Door uit te leggen waarom je een bepaalde emotie voelt, geef je je team de context die ze nodig hebben om hun eigen gedrag aan te passen.
Praktische technieken voor als het kookpunt nadert
Word je op de werkvloer overvallen door een sterke emotie? Gebruik deze technieken om de regie direct terug te pakken:
- Creëer een fysieke of mentale time-out: De klassieker ’tot tien tellen’ is niet voor niets een cliché; het geeft je brein de tijd om van de emotionele ‘vecht-of-vlucht’-modus terug te schakelen naar ratio. Lukt dat niet in het moment? Excuseer jezelf even (“Ik heb even een paar minuten nodig om dit te laten bezinken”) en loop de kamer uit. Een korte wandeling naar het koffiezetapparaat kan al genoeg zijn.
- Onzichtbare mindfulness (SA-TA-NA-MA): Zit je vast in een vergadering waar de spanning oploopt? Probeer de SA-TA-NA-MA techniek onder de tafel. Tik bij elke klank met je duim een andere vingertop aan (wijsvinger, middelvinger, ringvinger, pink). Deze fysieke focus dwingt je brein om de emotionele cirkel te doorbreken en terug te keren naar het hier en nu.
- Schrijf het van je af: Heb je te maken met sluimerende irritatie? Schrijf je ongezouten mening op een briefje (en gooi het daarna weg). Vaak ontdek je tijdens het schrijven dat je boosheid eigenlijk gevoed wordt door een eerdere gebeurtenis die niets met dit specifieke gesprek te maken heeft.
De kracht van de ik-vorm
Wanneer emoties hoog oplopen, vervallen we vaak in verwijten: “Jij luistert nooit” of “Jij maakt er een potje van”. Dit zorgt er direct voor dat de ander in de verdediging schiet. De oplossing is simpel maar doeltreffend: praat vanuit jezelf.
Zeg niet: “Jij kwetst mij met die opmerking,” maar: “Ik voel me gefrustreerd omdat ik me niet gehoord voel door je opmerking.” Hiermee houd je de regie bij jezelf. Je gevoel is een feit waar de ander niet over kan discussiëren, wat de weg vrijmaakt voor een constructieve oplossing in plaats van een conflict.
Kwetsbaarheid als kracht
Omgaan met emoties is een vaardigheid die je kunt trainen, net als delegeren of begrotingen maken. Het tonen van oprechte emoties maakt je geen zwakke leider, maar juist een menselijke en betrouwbare gesprekspartner. Het schept een cultuur waarin medewerkers zich ook durven uitspreken, wat uiteindelijk de samenwerking ten goede komt.
Wil je leren hoe je rustig blijft onder druk of zoek je meer mindfulness-technieken voor op de werkvloer? De coaches van GORTcoaching helpen je graag om je emotionele intelligentie naar een hoger niveau te tillen.
Bronnenlijst
- George, J. M. (2000). Emotions and leadership: The role of emotional intelligence. Human Relations. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0018726700538001
- Goleman, D. (2020). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. https://www.danielgoleman.info/topics/emotional-intelligence/
- Mindful.org. (2023). How to Meditate with Kirtan Kriya. https://www.mindful.org/how-to-meditate-with-kirtan-kriya/
English
Vlaams
Deutsch