Wat denk jij als je het woord ‘stress’ hoort? Waarschijnlijk iets negatiefs. Toch vergeten we vaak dat stress ook nuttig is. Het zorgt voor die extra focus tijdens een presentatie of de razendsnelle reflex wanneer een vrachtwagen op de snelweg ineens naar jouw baan snijdt. Je hart bonkt, je bent alert en… gelukkig, het gaat net goed. Dat is gezonde stress.

Maar naast deze nuttige reacties kan stress ook een flinke aanslag plegen op je gezondheid. In dit artikel leggen we uit hoe je ongezonde stress herkent en wat je kunt doen om je veerkracht terug te krijgen.

INhoudsopgave

Het elastiek-effect

Ongezonde stress ontstaat wanneer de druk te hoog wordt of wanneer je niet meer goed kunt ontspannen na een drukke periode. Ik vergelijk dit graag met een stuk elastiek. Als je dat uitrekt en loslaat, neemt het zijn oude vorm weer aan. Rek je het echter te vaak en te ver uit? Dan gaat het lubberen en komen er kleine scheurtjes in.

Zo werkt het ook met jouw systeem. Zolang je nog genoeg veerkracht hebt en regelmatig afstand kunt nemen, kun je veel verdragen. Maar raakt je systeem overbelast, dan volgen de klachten: slecht slapen, een korter lontje en een lagere weerstand. Vaak ga je ook minder presteren door concentratieverlies. Herken je dit? Zolang dit niet te lang duurt, is er nog geen enorm probleem.

De balans: draaglast versus draagkracht

Niet alles in het leven is maakbaar. Een druk gezin, mantelzorg voor een zieke ouder of een reorganisatie op het werk; het overkomt je. Dit noemen we je draaglast: alles wat je op je schouders te dragen hebt.

Daartegenover staat je draagkracht: jouw vermogen om met alles in je leven om te gaan. In een ideale wereld zijn deze twee in balans. In een coachtraject kijken we vaak naar de draaglast-kant: hoe focus je op wat je echt wilt? Welke keuzes horen daarbij? Maar je kunt ook direct je draagkracht versterken om weer grip op de zaak te krijgen.

5 uitgebreide tips om direct je stress te verlagen

Je kunt zelf veel doen om je belastbaarheid te vergroten. Het gaat erom dat je activiteiten vindt die je zenuwstelsel kalmeren. Hier zijn vijf manieren waarmee je vandaag nog een begin kunt maken:

1. Gebruik voeding als brandstof (en niet als vulling)

We weten allemaal dat groenten gezond zijn, maar onder stress grijpen we vaak naar suiker of snelle snacks. Dat zorgt voor pieken en dalen in je energie, wat juist méér stressgevoelens geeft. Probeer eens te experimenteren met kleuren op je bord. Een lunch met verschillende kleuren groenten en gezonde vetten (zoals avocado of noten) helpt je bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Je zult merken dat je middagdip minder diep is en je mentaal scherper blijft.

2. Ga naar buiten voor een ‘bosbad’

In Japan is shinrin-yoku (bosbaden) zelfs een officieel erkende therapie. Het gaat niet om een stevige sportmars, maar om het bewust vertragen in de natuur. Trek je wandelschoenen aan en ga naar buiten, al is het maar een kwartiertje in de buurt. De truc is om je zintuigen aan te zetten: probeer eens drie verschillende vogelgeluiden te onderscheiden of tel hoeveel tinten groen je ziet. Dit haalt je uit je hoofd en brengt je terug in het hier en nu.

3. Gebruik de kracht van visualisatie

Je brein kent het verschil niet altijd tussen wat je echt meemaakt en wat je levendig inbeeldt. Denk terug aan een moment waarop je je volkomen ontspannen en gelukkig voelde, misschien die ene vakantie aan zee of een rustige ochtend in de tuin. Probeer dat beeld zo gedetailleerd mogelijk op te roepen: wat voelde je (de warmte van de zon?), wat hoorde je (het ruisen van de wind?) en wat zag je? Door dit twee minuten te doen, krijgt je stresssysteem direct het signaal dat het veilig is en kan ontspannen.

4. Plan ononderbroken ‘me-time’

Rustmomenten schieten er vaak als eerste bij in als we het druk hebben, terwijl we ze dan het hardst nodig hebben. Maak een lijstje van dingen waar jij écht van oplaadt. Dat kan een boek zijn, luisteren naar je favoriete muziek of simpelweg een kop thee zonder afleiding. De sleutel is: maak het officieel. Vertel je huisgenoten of collega’s dat je even niet gestoord wilt worden en zet je meldingen uit. Een half uur échte rust doet meer dan drie uur doelloos op je telefoon scrollen.

5. Beheers je ademhaling (6-4-6 methode)

Je ademhaling heeft een groot effect op je zenuwstelsel. Als je gestrest bent, ga je vaak hoog en oppervlakkig ademen, wat de stressreactie versterkt. Je kunt dit direct doorbreken met de 6-4-6 methode: adem 6 tellen diep in naar je buik, houd je adem 4 tellen vast en blaas dan in 6 tellen heel rustig uit. Herhaal dit vijf keer. Het is een ‘instant rustgever’ die je overal kunt doen, zelfs midden in een spannende vergadering.

Neem het heft weer in handen

Wat kun jij vandaag doen om je veerkracht een impuls te geven? Kies twee tips uit en ga ermee aan de slag. Je zult merken dat een kleine verandering vaak naar meer smaakt.

Wil je echt structureel aan de slag met je stressniveau? Via een coachtraject leer je patronen te doorbreken die je nu nog tegenhouden. Wij bij GORTcoaching kunnen je hierbij helpen. Benieuwd wat een stresscoach voor jou kan betekenen?

Vind een stresscoach