Roos van Leary - GORTcoaching - Vind uw coach!
Plan een Gratis Oriëntatiegesprek

De Roos van Leary geeft inzicht in gedrag. Het is een handig hulpmiddel als de communicatie stroef verloopt of als bepaalde gedragspatronen ingesleten zijn. Dit model gaat uit van actie en reactie, oorzaak en gevolg, zenden en ontvangen. Het gedrag van een ander is dus beïnvloedbaar.

De Roos van Leary bestaat uit een verticale en een horizontale as. De verticale as noemen we ook wel de Boven versus Onder as. Hoe hoger in deze as, hoe dominanter het gedrag. Mensen reageren hier complementair op, dus wanneer persoon A dominant en dus hoog in de as handelt, reageert persoon B onderdanig en vice versa.
De horizontale as noemen we de samen-gedrag versus tegen-gedrag as. Rechts gedrag is gericht op samen, wij, relatiegericht, samenwerking, sympathie en affectie. Links gedrag is gericht op ik, tegen, taakgericht, autonomie, antipathie en afwijzing. De horizontale as roept symmetrisch gedrag op. Dus wanneer persoon A gericht is op samenwerking, zal persoon B dat ook doen. En wanneer iemand aanvallend is, wordt de ander opstandig.

Er zijn acht verschillende gedragingen die vervolgens weer beïnvloed kunnen worden door een ander. Ieder mens heeft elk van de gedragingen uit de Roos van Leary in zich; het is dus niet nodig om hier een waardeoordeel aan te koppelen.

03_go4it_persoonlijk_leiderschap_roos_van_leary

Wanneer mensen in hetzelfde kwadrant zitten, zorgen zij ervoor dat het het gedrag in stand gehouden wordt. Zo kan men bijvoorbeeld in een machtsstrijd belanden wanneer ze beiden in Boven/Tegen zitten. En wanneer ze zich in het kwadrant Boven/Samen bevinden willen ze graag beiden hun eigen plan uitvoeren maar daarnaast ook gewaardeerd worden. Wanneer men in het kwadrant Onder/Samen zitten is de sfeer goed, maar komen ze niet veel verder omdat initiatief ontbreekt. En wanneer ze samen in het kwadrant Onder/Tegen zitten versterken ze elkaar in hun kritische blik.

Wat dit model zo interessant maakt, is dat het gedrag van jezelf het gedrag van een ander kan beïnvloeden. Dus wanneer je iemands gedrag wil versterken, moet je kiezen voor gedrag dat daar verticaal tegenover staat. En wanneer je iemands gedrag op een opbouwende manier wil beïnvloeden, is het handig om te kiezen voor gedrag dat even dominant is en aan de andere kant van de verticale lijn zit.

Een voorbeeld om de theorie te verduidelijken. Stel dat je met één van je collega’s vastzit in een agressiespiraal. Je collega gedraagt zich erg kritisch, en als reactie gedraag jij je opstandig. Het kost jullie allebei veel energie. Als je dit patroon wil doorbreken, is de eerste stap op jullie interactie letten. En de eerstvolgende keer dat het patroon weer plaatsvindt kies je voor helpend in plaats van opstandig gedrag. Gedragspatronen zijn er vaak ingesleten en het is lastig om dit te veranderen. Ook zal het helpende gedrag meer dan één keer moeten plaatsvinden wil het opvallen. Aan de slag gaan met de Roos van Leary vraagt dus behoorlijk wat oefening, concentratie, een goede voorbereiding en een dosis doorzettingsvermogen.

Zou je hiermee zelf ook willen oefenen? GORTcoaching gratis workshops aan over de Roos van Leary. Je kan je hier inschrijven.