De term burn-out is de laatste jaren gelukkig uit de taboesfeer. Wat begint als een simpele “batterij is leeg”, mondt vaak uit in een langdurige, complete uitval. Jarenlang dachten we dat dit vooral de veertigers en vijftigers trof – de mensen die al decennia met hun schouders onder de werkdruk stonden.

Maar de wind is gedraaid. Recente cijfers luiden de alarmbellen: het zijn nu juist de twintigers en jonge dertigers die massaal mentaal vastlopen. Sterker nog, maar liefst 52% van Generatie Z rapporteerde in 2023 burn-outklachten. Dat is meer dan bij de oudere generaties!

Deze generatie brandt dus niet op ná twintig jaar ploeteren, maar vaak al aan de start van hun loopbaan. Waarom vallen juist de ‘jongste talenten’ om, en hoe neem je de regie over je eigen energiemanagement?

6 redenen Waarom twintigers opbranden

De twintiger jaren: een tijd van vrijheid, kansen en zelfontwikkeling, toch? Helaas is de realiteit vaak minder romantisch. Jongvolwassenen ervaren een unieke cocktail van druk die het zenuwstelsel chronisch belast:

1. De dwang van het succesvolle leven

We leven in een maatschappij waar alles mogelijk lijkt. De lat ligt absurd hoog: je moet excelleren op alle fronten. Die overvloed aan keuzes leidt niet tot vrijheid, maar tot keuzestress en verlammende faalangst.

2. Perfectionisme als zelfsabotage

Veel jongeren ervaren sociaal voorgeschreven perfectionisme. Dit is de overtuiging dat anderen perfectie van je eisen. Dit is een enorme stressfactor die direct linkt aan burn-out. Je bent bang om fouten te maken, waardoor je te veel hooi op je vork neemt.

3. De ‘Instagram-benchmark’

Sociale media zijn een non-stop vergelijkingsmachine. Je ziet alleen de hoogtepunten van anderen, wat leidt tot het chronische gevoel dat je achterloopt of iets mist (FOMO). Je bent mentaal constant bezig met het bijhouden van andermans standaarden.

4. De Instabiele fundering

In tegenstelling tot eerdere generaties bouwen veel starters op een financieel en maatschappelijk instabiele basis. Denk aan torenhoge studieschulden, de onbereikbare woningmarkt en tijdelijke contracten. Deze onzekerheid creëert een laag van chronische basisstress.

5. Wereldzorgen op je schouders

Deze generatie is diep geraakt door thema’s als klimaatverandering, pandemieën en sociale ongelijkheid. Veel twintigers voelen zich machteloos, maar tegelijkertijd verantwoordelijk. Dit draagt bij aan een gevoel van existentiële angst en overbelasting.

6. De onbegrensde werkdag

Technologische vooruitgang heeft de grenzen tussen werk en privé doen vervagen. De laptop gaat overal mee naartoe en notificaties staan 24/7 aan. Zonder bewuste digitale detox of duidelijke afspraken, blijft het zenuwstelsel in een staat van constante paraatheid, waardoor echt herstel uitblijft.

Het recept: Herken de vroege signalen

Burn-out sluipt erin. Het is cruciaal om niet te wachten tot de lichten helemaal uitgaan. Vroege herkenning is de sleutel tot het voorkomen van langdurige uitval. Let op deze signalen:

Mentaal en emotioneel

Je bent constant moe en prikkelbaar. Ook na rust voel je je niet opgeladen.
Je ervaart concentratieproblemen en maakt meer fouten. Taken kosten ineens veel meer tijd.
Je hebt een cynische houding en bent onverschillig t.o.v. werk (“het maakt toch niks uit”). Dit is emotionele afstand om jezelf te beschermen.

Fysiek en Gedrag

Je hebt regelmatige hoofdpijn, buikpijn of slaapproblemen zonder duidelijke medische oorzaak. Het lichaam zit in de ‘vecht-of-vlucht’ stand.
Je trekt je terug van teamactiviteiten en uit vaker twijfels over je eigen functioneren.

De regie herpakken: zo voorkom je uitval

Jongvolwassenen hoeven niet harder te worden, ze moeten slimmer leren omgaan met hun energie en hun grenzen.

1. Oefen met grenzen zeggen (nee is een volzin)

Je tijd en energie zijn eindig. Begin met bewust ‘nee’ zeggen tegen extra verplichtingen. Plan herstelmomenten (echte rust!) in je agenda, net zoals je werktaken plant. Leer prioriteren op basis van wat echt belangrijk is voor jouw duurzame succes.

2. Herdefinieer succes (kwaliteit boven kwantiteit)

Verleg je focus van kwantiteit naar kwaliteit (betekenisvol werk). Succes is het duurzaam en gezond uitoefenen van je talent, niet de snelheid waarmee je de ‘top’ bereikt. Stop met het najagen van een onhaalbaar perfect plaatje.

3. De kracht van de digitale detox

Beperk je tijd op sociale media. Zet notificaties uit en creëer periodes waarop je onbereikbaar bent (echte focus). Dit geeft je zenuwstelsel de broodnodige rust.

4. Hulp zoeken is juist een vorm van kracht

Wacht niet tot je erdoorheen zit. Het zoeken van begeleiding in de vorm van coaching of therapie is een investering in je lange termijn mentale gezondheid. Je leert de tools voor stressmanagement en het stellen van gezonde, realistische doelen.

zet de eerste stap

De hoge druk en constante onzekerheid maken burn-out helaas een realiteit voor een groot deel van de jonge beroepsbevolking. Het is geen kwestie van ‘niet sterk genoeg zijn’, maar van het ontbreken van de juiste tools en strategieën om met deze complexe realiteit om te gaan.

Als je de signalen herkent en merkt dat de neerwaartse spiraal je persoonlijke leiderschap ondermijnt, is het tijd voor professionele ondersteuning. Een gespecialiseerde burn-out coach helpt je niet alleen met herstel, maar ook met het herprogrammeren van je grenzen en het ontwikkelen van een duurzame carrièrestrategie. Zo voorkom je terugval en bouw je aan een toekomst waarin succes en welzijn hand in hand gaan.

Herken je de signalen en ben je klaar om écht aan de slag te gaan? Vraag een vrijblijvend intakegesprek aan met een GORTcoaching burn-out specialist.

Burn-out coach of psycholoog zoeken

Gebruikte bronnen

Curran, T., & Hill, A. P. (2019). The rise of perfectionism in society and its costs for young people: A three-decade meta-analysis. Psychological Bulletin, 145(10), 1032–1060.
Hakanen, J. J., Schaufeli, W. B., & Ahola, K. (2008). The Job Demands-Resources model: A three-year cross-lagged study on burnout, engagement, and job performance. Journal of Occupational Health Psychology, 13(3), 224–241.
Maier, W., & Wenz, H. (2023). Work-Related Stress, Burnout, and the Digital Transformation of Work: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3121.
Marmot, M., & Wilkinson, R. G. (2006). Social Determinants of Health. Oxford University Press.
Pinchbeck, E., et al. (2022). Generational differences in the relationship between social media use and well-being: A scoping review. Social Science & Medicine, 314, 115456.
Schaufeli, W. B., Leiter, M. P., & Maslach, C. (2009). Burnout: Thirty-five years of research and practice. Career Development International, 14(3), 204–220.