Wat is Rationeel Emotieve Therapie (RET)?

Published on: dinsdag, januari 1, 2026 - 1:00pm
Wat is Rationeel Emotieve Therapie (RET)?

RET (Rationeel Emotieve Therapie) leert je dat niet de gebeurtenissen zelf stress veroorzaken, maar de manier waarop je erover denkt. Door je irrationele gedachten om te buigen naar rationele overtuigingen, krijg je weer de controle over je emoties en je gedrag. Bij GORTcoaching gebruiken we de RET-methode om belemmerende patronen effectief te doorbreken.

Het uitgangspunt van RET: Het zit in je hoofd

Het zijn niet de gebeurtenissen zelf die mensen bang, boos of gefrustreerd maken. Het is de manier waarop we tegen die gebeurtenissen aankijken en hoe we ze in ons hoofd beleven. Het centrale uitgangspunt van RET is simpel maar krachtig: wat je voelt en doet, wordt meer bepaald door je gedachten dan door de feitelijke situatie. Het is dus belangrijker om te weten hoe je tegen een situatie aankijkt, dan hoe de situatie werkelijk is.

We denken onszelf in de stress

Onze reacties worden bepaald door onze gedachten. Wat er ook gebeurt, we hebben er een oordeel over en we krijgen er een bepaald gevoel bij. Hoe extremer je gedachten zijn, hoe intenser je emoties zullen zijn. Dit beïnvloedt direct je gedrag: als je het ergens pertinent mee oneens bent, reageer je feller dan wanneer de kwestie je niet zoveel kan schelen.

Als alleen de situatie onze stress zou bepalen, zou iedereen in dezelfde omstandigheid exact hetzelfde reageren. Toch wordt de één woedend bij een file, terwijl de ander rustig naar een podcast luistert. De stress zit dus niet in de file, maar in de waardering die jij eraan geeft.

De 5 criteria van een gezonde gedachte

Hoe weet je of een gedachte irrationeel is? Binnen de RET hanteren we vaak vijf criteria om te testen of je gedachten je helpen of juist tegenwerken. Een gezonde, rationele gedachte voldoet aan deze punten:

  1. Is het gebaseerd op feiten? (Niet op aannames of “wat-als” scenario’s).
  2. Helpt het je om je doel te bereiken? (Irrationele gedachten blokkeren vaak je actie).
  3. Beschermt het je leven of je gezondheid? (Stress vreet energie en is ongezond).
  4. Voorkomt het ongewenste conflicten met anderen?
  5. Helpt het je om je te voelen zoals je wilt voelen?

Het ABC-schema: Jouw denkpatronen achterhalen

Het achterhalen van je eigen specifieke denkpatronen verloopt volgens een eenvoudig maar doeltreffend schema:

  • A – Activating Event: De feitelijke situatie of gebeurtenis (bijv. een negatieve beoordeling).
  • B – Beliefs: Je ideeën en gedachten over die situatie (bijv. “Ik ben een mislukking”).
  • C – Consequence: De consequentie; het gevoel (somberheid) en gedrag (terugtrekken).

In dit schema leer je de ‘B’s’ te achterhalen. Zodra je het irrationele deel herkent, kun je overstappen naar de D (Dispute): het uitdagen van die gedachte met je coach.

Praktijkvoorbeeld: De transformatie

Situatie (A)Irrationele Gedachte (B)Consequentie (C)Rationeel Alternatief (Nieuwe B)
Presentatie voor directie.“Ik mag geen fouten maken, anders vinden ze me incompetent.”Extreme zenuwen, haperen tijdens spreken.“Ik heb me goed voorbereid. Een foutje is menselijk en tast mijn waarde niet aan.”
Een deadline missen.“Dit is een ramp, ik ben ongeschikt voor deze baan.”Verlamming door stress, uitstelgedrag.“Het is vervelend, maar ik ga nu communiceren over de nieuwe planning.”

De rol van coaching bij gedragsverandering

Zulke gedachtepatronen zijn vaak jarenlang ingesleten en tot automatische gewoontes geworden. Het is lastig om die in je eentje te doorbreken omdat je je eigen ‘blinde vlekken’ vaak niet ziet. Via coaching leer je hoe je deze irrationele B’s kunt herkennen en veranderen in rationelere gedachten die je minder spanning opleveren en je helpen effectiever te zijn in je gedrag.

Ben je benieuwd hoe RET je kan helpen om meer rust en effectiviteit te vinden in je werk of privéleven? Bij GORTcoaching werken we met ervaren coaches die gespecialiseerd zijn in het ombuigen van belemmerende overtuigingen.

Ontmoet onze professionals

Gebruikte bronnen

Relevante artikelen